Vergi ödəyicisinin öhdəliyi yalnız vergini ödəməklə yekunlaşmır. Fəaliyyətə və tətbiq olunan vergi rejiminə uyğun bəyannamə və hesabatlar qanunvericilikdə müəyyən edilmiş formada və müddətdə vergi orqanına təqdim edilməlidir.
Hesabat dövrü bütün vergi növləri üçün eyni deyil. Buna görə “rüblük bəyannamə” anlayışı yalnız hesabat dövrü rüb olan vergi və hesabatlara münasibətdə işlədilməlidir.
Rüblük vergi hesabatı nədir?
Rüblük hesabat təqvim ilinin üç aylıq dövrü üzrə təqdim edilən vergi hesabatıdır. I rüb yanvar–mart, II rüb aprel–iyun, III rüb iyul–sentyabr, IV rüb isə oktyabr–dekabr aylarını əhatə edir.
Rüblük hesabat öhdəliyinin olub-olmaması vergi ödəyicisinin statusundan, fəaliyyət növündən və tətbiq etdiyi vergitutma rejimindən asılıdır.
Hansı hesabatlar rüblük ola bilər?
Sadələşdirilmiş vergi üzrə hesabat dövrü rübdür. Qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər ayrı-ayrı hesabatlarda da rüblük təqdimetmə qaydası tətbiq oluna bilər. Lakin ƏDV və mədən vergisi kimi vergi növlərinin hesabat dövrü aydır; onları ümumi şəkildə “rüblük bəyannamə” siyahısına daxil etmək düzgün deyil.
Rüblük hesabatların təqdimetmə müddəti
Sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsi hesabat rübündən sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq təqdim edilir. Bu, müvafiq olaraq 20 aprel, 20 iyul, 20 oktyabr və növbəti ilin 20 yanvar tarixinədək olan dövrü ifadə edir.
Başqa hesabat növləri üzrə müddət ayrıca qanun normasına əsasən müəyyən edilməlidir. Hesabat hazırlanarkən yalnız “rüblük” adına deyil, konkret vergi növünün hesabat dövrünə baxmaq vacibdir.
Kimlər rüblük hesabat təqdim etməlidir?
Bu öhdəlik bütün VÖEN sahiblərinə avtomatik şamil edilmir. Hüquqi şəxs və ya fərdi sahibkarın təqdim etməli olduğu hesabatlar onun vergi uçotu, fəaliyyət istiqaməti, işçi münasibətləri və digər hüquqi göstəricilər əsasında müəyyən edilir.
Elektron təqdimetmə zamanı nələr yoxlanmalıdır?
- hesabat dövrünün düzgün seçilməsi;
- gəlir, dövriyyə və digər göstəricilərin ilkin sənədlərlə uyğunluğu;
- bəyannamə növünün düzgün seçilməsi;
- elektron imzanın işlək olması;
- hesabat göndərildikdən sonra qəbul statusunun yoxlanılması.
Gecikmənin hüquqi nəticələri
Bəyannamənin vaxtında təqdim edilməməsi və ya vergi öhdəliyinin düzgün yerinə yetirilməməsi qanunvericilikdə nəzərdə tutulan maliyyə sanksiyası, faiz və digər nəticələr yarada bilər. Konkret nəticə pozuntunun növündən asılı olduğundan hər bir hal ayrıca qiymətləndirilməlidir.
Ən çox rast gəlinən səhvlər
Hesabatı son günə saxlamaq, aylıq hesabatı rüblük hesab etmək, yanlış bəyannamə seçmək, rəqəmləri ilkin sənədlərlə tutuşdurmamaq və göndərilmiş hesabatın qəbul statusunu yoxlamamaq praktikada ən çox rast gəlinən səhvlərdəndir.
Vergi hesabatlarının hazırlanması üzrə ayrıca xidmətə ehtiyac olduqda vergi hesabatlarının hazırlanması səhifəsindən müraciət etmək mümkündür.
