Mikro sahibkarın ilin müəyyən aylarında fəaliyyətini müvəqqəti dayandırması 75 faiz gəlir vergisi güzəşti məsələsində ayrıca qiymətləndirilməlidir. Əsas məsələ fəaliyyətin dayandırılması faktından çox, tətbiq edilən güzəşt normasının illik şərtlərinin yerinə yetirilib-yetirilməməsidir.
102.1.30 üzrə əsas meyar nədir?
Vergi Məcəlləsinin 102.1.30-cu maddəsi üzrə mikro sahibkar fiziki şəxsin müvafiq il üzrə orta aylıq muzdlu işçi sayı 3 nəfərdən az olmamalı və məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borcu olmamalıdır.
Orta aylıq işçi sayı necə hesablanır?
Orta aylıq muzdlu işçi sayı təqvim ili ərzində muzdlu işçilərin sayının cəmlənərək 12-yə bölünməsi yolu ilə müəyyən edilir. Buna görə sahibkar ilin yalnız bir hissəsində fəaliyyət göstəribsə, işçi sayı hesablanarkən sadəcə “fəaliyyət göstərilən ayların sayı” ilə bölmə aparılması düzgün deyil.
Fəaliyyətin bir ay dayandırılması güzəşti avtomatik ləğv etmir
Fəaliyyətin müvəqqəti dayandırılması öz-özlüyündə 75 faiz güzəştin avtomatik ləğvi demək deyil. Lakin ilin sonunda orta aylıq işçi sayı 3 nəfərdən aşağı düşərsə, 102.1.30-cu maddənin həmin şərti təmin edilməmiş olur.
Praktiki hesablamada nəyə diqqət edilməlidir?
Məsələn, sahibkar ilin bir neçə ayında fəaliyyət göstərməyib və həmin dövrdə muzdlu işçi sayı azalıbsa, bu göstərici illik orta aylıq işçi sayına təsir edə bilər. Buna görə yalnız aktiv aylarda 3 işçinin olması illik şərtin avtomatik təmin edildiyi anlamına gəlmir.
Sosial sığorta borcu da ayrıca şərtdir
102.1.30 üzrə işçi sayı ilə yanaşı məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borcun olmaması da nəzərə alınır. Bu şərtlər birlikdə qiymətləndirilməlidir.
45 000 manatlıq xüsusi güzəştlə qarışdırılmamalıdır
Vergi Məcəlləsinin 102.1.30-1-ci maddəsində sadalanan müəyyən fəaliyyətlər üzrə illik gəliri 45 000 manatadək olan mikro sahibkar fiziki şəxslər üçün ayrıca 75 faiz azadolma mövcuddur və bu mexanizmdə 3 işçi şərti tətbiq edilmir. Ona görə konkret sahibkarın hansı maddəyə əsaslandığı əvvəlcə müəyyən edilməlidir.
Nəticə
İlin bəzi aylarında fəaliyyətin dayandırılması güzəşti avtomatik ləğv etmir. Lakin 102.1.30 tətbiq edilirsə, ilin yekununda orta aylıq muzdlu işçi sayı və sosial sığorta borcu şərtləri faktiki göstəricilər əsasında yoxlanmalıdır.
