Dövlət Vergi Xidməti və VÖEN

VÖEN nədir?

VÖEN vergi ödəyicisini vergi uçotunda fərqləndirən 10 rəqəmli eyniləşdirmə nömrəsidir. Dövlət Vergi Xidmətinin qüvvədə olan uçot qaydalarında VÖEN-in quruluşu və fiziki şəxslərin vergi uçotuna alınması qaydası ayrıca müəyyən edilir.

Kimlər vergi uçotuna alınır?

Hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən fiziki şəxslər fəaliyyətə başlamazdan əvvəl vergi uçotuna alınmalıdırlar. Qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər hallarda — məsələn, ödəmə mənbəyində vergiyə cəlb olunmayan müəyyən gəlirlər əldə edildikdə — fiziki şəxsin ayrıca uçota alınması tələbi də yarana bilər.

Fiziki şəxs VÖEN-i necə əldə edir?

Fiziki şəxsin uçota alınması üçün “Fiziki şəxsin uçotu haqqında ərizə” təqdim edilir. Dövlət Vergi Xidmətinin məlumatına görə xidmət tam elektronlaşdırılıb; müraciət elektron qaydada, həmçinin qanunvericilikdə nəzərdə tutulan xidmət kanalları vasitəsilə edilə bilər.

1. 1
   Müraciət

   Uçota alınma üçün tələb olunan məlumatlar təqdim edilir.

2. 2
   Vergi uçotu

   Məlumatlar yoxlanılır və şəxs vergi uçotuna alınır.

3. 3
   Şəhadətnamə

   Uçot haqqında şəhadətnamə elektron kabinetə təqdim olunur.

DVX-nin xidmət məlumatına əsasən, kağız qaydada daxil olmuş tələb olunan sənədlər üzrə fiziki şəxsin uçota alınması sənədlərin daxil olduğu gündən sonrakı 1 gün müddətində həyata keçirilir; elektron uçot bu müddət qaydasından ayrıca göstərilir.

VÖEN hansı əməliyyatlarda istifadə olunur?

VÖEN sahibkarın və ya digər vergi ödəyicisinin vergi sistemində identifikasiyası üçün istifadə olunur. Praktikada bu məlumat vergi bəyannamələri və hesabatlar, elektron qaimə əməliyyatları, obyekt uçotu, bank və müqavilə münasibətləri, vergi borcu və uçot məlumatlarının yoxlanılması kimi proseslərdə tələb oluna bilər.

• vergi bəyannamələrinin və hesabatların təqdim edilməsi;
• elektron vergi xidmətlərindən istifadə;
• təsərrüfat subyektinin (obyektin) uçotu;
• uçot məlumatlarının dəyişdirilməsi;
• fəaliyyətin müvəqqəti dayandırılması və bərpası.

Dövlət Vergi Xidmətinin elektron xidmətləri

Dövlət Vergi Xidməti vergi ödəyicilərinə çoxsaylı elektron xidmətlər təqdim edir. Rəsmi elektron xidmətlər siyahısında fiziki şəxsin uçota alınması ilə yanaşı, hüquqi şəxsin fəaliyyətinin onlayn dayandırılması və bərpası, filial və nümayəndəlik əməliyyatları, uçot məlumatlarının dəyişdirilməsi və ƏDV məqsədləri üçün onlayn qeydiyyat kimi xidmətlər də göstərilir.

e-VOEN.az daxilində isə istifadəçi VÖEN məlumatının yoxlanılması, vergi ödəyicisinin axtarışı və vergi borcu üzrə uyğun sorğu səhifələrinə birbaşa keçə bilər.

Uçot məlumatları dəyişdikdə nə etmək lazımdır?

Vergi ödəyicisinin uçot məlumatlarında dəyişiklik yarandıqda həmin məlumatlar qanunvericiliyə uyğun qaydada yenilənməlidir. Əlaqə məlumatları, fəaliyyət növləri və təsərrüfat subyekti ilə bağlı bəzi dəyişikliklər elektron xidmətlər vasitəsilə də rəsmiləşdirilə bilir.

Müqavilə, bank, vergi və ya dövlət qeydiyyatı məqsədilə VÖEN məlumatından istifadə edərkən köhnə sənəddəki məlumatla kifayətlənməmək, aktual uçot məlumatını yoxlamaq məqsədəuyğundur.

Fəaliyyətin dayandırılması VÖEN-in ləğvi deməkdirmi?

Xeyr. Fiziki şəxsin sahibkarlıq fəaliyyətini müvəqqəti dayandırması onun avtomatik olaraq vergi uçotundan çıxarılması demək deyil. Müvəqqəti dayandırma ayrıca uçot əməliyyatıdır və fəaliyyət bərpa olunduqda müvafiq qaydada aktivləşdirilə bilər.

Dayandırma, bərpa və VÖEN-ə xitam eyni əməliyyat deyil

Fəaliyyətin müvəqqəti dayandırılması vergi ödəyicisinin uçotdan çıxarılması demək deyil. Dayandırılmış fəaliyyət sonradan rəsmi qaydada bərpa edilə bilər. Uçotdan çıxarılma və ya VÖEN-ə xitam isə ayrıca hüquqi əsas və prosedur tələb edən əməliyyatdır.

VÖEN ilə bağlı hansı əməliyyatı seçməliyəm?