İlin bəzi aylarında fəaliyyətini dayandıran vergi ödəyicisi 75% vergi güzəştindən yararlana bilərmi?

Mikro sahibkarlar üçün nəzərdə tutulan 75% gəlir vergisi güzəşti ilə bağlı ən çox verilən suallardan biri də budur:
“Əgər vergi ödəyicisi ilin bəzi aylarında fəaliyyətini dayandırırsa, bu halda güzəştdən istifadə edə bilərmi?”

Bu yazıda sualın cavabını Vergi Məcəlləsinin tələbləri, Dövlət Vergi Xidmətinin mövqeyi və praktiki izahlarla açıqlayırıq.

Tipik vəziyyət: Fəaliyyətin müvəqqəti dayandırılması

Təsəvvür edək ki:

fiziki şəxs aprel ayında qeydiyyatdan keçərək fəaliyyətə başlayıb;
fəaliyyət göstərdiyi dövrdə işçi sayı 3 nəfər olub;
lakin bəzi aylarda (məsələn, avqust ayında) fəaliyyətini müvəqqəti dayandırıb;
daha sonra sentyabr və ya noyabr ayında yenidən fəaliyyətə başlayıb.

Bu halda əsas sual yaranır:
👉 75% vergi güzəşti tətbiq edilirmi?

Vergi məcəlləsi bu məsələni necə tənzimləyir?

Vergi Məcəlləsinin 102.1.30-cu maddəsinə əsasən:

Müvafiq il üzrə orta aylıq muzdlu işçi sayı 3 nəfərdən az olmayan, məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə borcu olmayan mikro sahibkar fiziki şəxslərin sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə etdikləri gəlirin 75 faizi gəlir vergisindən azad edilir.

Burada əsas açar məqam “orta aylıq muzdlu işçi sayı” anlayışıdır.

Orta aylıq işçi sayı necə hesablanır?

Orta aylıq muzdlu işçi sayı belə müəyyən edilir:

təqvim ili ərzində muzdlu işçilərin sayı cəmlənir;
alınan nəticə 12 aya bölünür.

📌 Vacib məqam:
Vergi ödəyicisi ilin bütün aylarında fəaliyyət göstərməsə belə, hesablama yenə də 12 ay üzrə aparılır.

Fəaliyyət dayandırıldıqda güzəşt ləğv olunurmu?

❌ Xeyr, avtomatik olaraq ləğv olunmur.

Dövlət Vergi Xidmətinin mövqeyinə əsasən:

vergi ödəyicisi faktiki fəaliyyət göstərdiyi aylarda işçi sayını qoruyursa;
ilin yekununda orta aylıq işçi sayı 3-dən az düşmürsə;

➡️ bu halda 75% vergi güzəşti tətbiq edilə bilər.

Əsas meyar faktiki fəaliyyət dövrü üzrə real göstəricilərdir, təkcə qeydiyyat tarixi yox.

Güzəşt hansı hallarda tətbiq edilmir?

Aşağıdakı hallarda 75% güzəşt tətbiq edilmir:

orta aylıq işçi sayı 3-dən aşağı düşərsə;
vergi ödəyicisinin sosial sığorta borcu olarsa;
fəaliyyət formal xarakter daşıyarsa;
güzəşt tələblərinə cavab verilmədiyi halda gəlir sahibkarlıq subyekti olmayan gəlir kimi tanınarsa.

Bu zaman artıq güzəşt ləğv edilir və gəlir ümumi qaydada vergiyə cəlb olunur.

ƏDV-dən azad əməliyyatlara güzəşt tətbiq olunurmu?

Bəli.
Vergi Məcəlləsinə əsasən, ƏDV-dən azad edilən əməliyyatlardan əldə edilən gəlirlərə də bu maddə üzrə 75% vergi güzəşti tətbiq oluna bilər.

✔️ Vergi ödəyicisi ilin bəzi aylarında fəaliyyətini dayandırsa belə,
✔️ faktiki fəaliyyət göstərdiyi dövrdə şərtlərə əməl edərsə,
✔️ və ilin yekununda orta aylıq işçi sayı 3-dən az olmazsa,

👉 75% gəlir vergisi güzəştindən yararlana bilər.

📌 Qeyd: Bu kimi hallarda düzgün vergi uçotu və hesablama çox vacibdir. Səhv tətbiq sonradan cərimə və faizlərə səbəb ola bilər.

💼 Mikro sahibkar statusu, 75% vergi güzəşti, VÖEN və vergi planlaması ilə bağlı e-voen.az ətraflı məlumatı Sizə təqdim edir.